Verzuim, rente en incassokosten
Bij een overeengekomen fatale termijn treedt verzuim van rechtswege in. Ontbreekt die, dan is een ingebrekestelling nodig: een schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn om alsnog na te komen. Pas daarna ontstaat recht op wettelijke rente en op vergoeding van incassokosten.
Tussen ondernemers geldt de wettelijke handelsrente, die aanzienlijk hoger ligt dan de gewone wettelijke rente. Bij consumenten gelden de regels van de Wet incassokosten, met een gestaffeld maximum en de verplichte veertiendagenbrief met een correcte termijnvermelding.
Algemene voorwaarden en de battle of forms
Algemene voorwaarden gelden alleen als de wederpartij een redelijke mogelijkheid heeft gehad er kennis van te nemen. Een verwijzing op de factuur is te laat: de voorwaarden moeten vóór of bij het sluiten van de overeenkomst beschikbaar zijn gesteld.
Verwijzen beide partijen naar hun eigen voorwaarden, dan geldt in Nederland de first shot rule: de eerste verwijzing wint, tenzij de tweede partij die uitdrukkelijk van de hand wijst. Daarin verschilt het Nederlandse recht van het Weens Koopverdrag, dat bij internationale koop tussen bedrijven vaak automatisch van toepassing is.
Van aanmaning tot beslag
Blijft betaling uit, dan volgt een dagvaarding. Vorderingen tot 25.000 euro gaan naar de kantonrechter, waar geen verplichte procesvertegenwoordiging geldt. Daarboven is de rechtbank bevoegd en is een advocaat verplicht.
Bij een reëel risico dat verhaal onmogelijk wordt, kan met verlof van de voorzieningenrechter conservatoir beslag worden gelegd vóór of tijdens de procedure. Dat verlof wordt meestal zonder de wederpartij te horen verleend. Wordt de vordering later afgewezen, dan is de beslaglegger aansprakelijk voor de schade van het beslag.
Veelgestelde vragen
Verjaart een factuur?
Een vordering uit een handelsovereenkomst verjaart in beginsel na vijf jaar. Voor consumentenkoop en voor termijnbetalingen gelden kortere termijnen van twee jaar. Verjaring wordt gestuit met een schriftelijke aanmaning waarin ondubbelzinnig het recht op nakoming wordt voorbehouden.
Mag een klant betaling opschorten bij een klacht?
Alleen als er daadwerkelijk sprake is van een tekortkoming en de opschorting daarmee in verhouding staat. Wie ten onrechte opschort, komt zelf in verzuim. Klachten moeten bovendien binnen bekwame tijd na ontdekking worden gemeld.
Wat als de debiteur failliet gaat?
Dan wordt de vordering bij de curator ingediend. Concurrente schuldeisers krijgen zelden een volledige uitkering. Een eigendomsvoorbehoud of een pandrecht in de voorwaarden maakt op dat moment het verschil, mits vooraf correct vastgelegd.