Wanneer wijziging mogelijk is
Een vastgesteld bedrag kan worden gewijzigd bij een wijziging van omstandigheden waardoor het niet langer aan de wettelijke maatstaven voldoet. Denk aan verlies van werk, een structureel ander inkomen, de komst van een nieuw kind, samenwonen als waren zij gehuwd, of een kind dat het huis uit gaat.
Ook zonder wijziging van omstandigheden is aanpassing mogelijk als de oorspronkelijke berekening van onjuiste of onvolledige gegevens uitging. Staat er een niet-wijzigingsbeding in het convenant, dan wordt de lat hoger: dan is een zo ingrijpende wijziging nodig dat vasthouden aan de afspraak naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn.
Hoe de berekening in elkaar zit
Rechters rekenen met de Tremanormen, het rapport alimentatienormen van de Expertgroep Alimentatienormen. Voor kinderalimentatie wordt eerst de behoefte bepaald aan de hand van het netto gezinsinkomen ten tijde van de relatie en het aantal kinderen, waarna wordt gekeken naar de draagkracht van beide ouders. Zorgt de betalende ouder zelf voor de kinderen, dan verlaagt de zorgkorting het bedrag.
Voor partneralimentatie geldt eerst de behoefte, vaak benaderd via de hofnorm, daarna de behoeftigheid en pas dan de draagkracht van de ander. Bij ondernemers wordt niet naar één jaar gekeken maar naar een reeks jaren, inclusief de vraag wat er redelijkerwijs aan de onderneming onttrokken kan worden.
Wat er gebeurt als er niet wordt betaald
Loopt er een betalingsachterstand, dan kan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen de inning overnemen, mits er een beschikking of een geregistreerd convenant ligt. Het LBIO brengt de betalende ouder opslagkosten in rekening en kan loonbeslag leggen.
Kinderalimentatie stopt niet automatisch op de achttiende verjaardag: tot eenentwintig jaar bestaat er een onderhoudsverplichting voor jongmeerderjarigen. Vanaf achttien wordt het bedrag rechtstreeks aan het kind betaald, dat vanaf dat moment ook zelf kan procederen.
Veelgestelde vragen
Loopt de indexering door als er niets wordt afgesproken?
Ja. Alimentatiebedragen worden jaarlijks per 1 januari van rechtswege verhoogd met het door de minister vastgestelde percentage, tenzij indexering uitdrukkelijk is uitgesloten. Wordt de indexering jaren niet toegepast, dan kan het verschil met terugwerkende kracht worden opgeëist.
Stopt partneralimentatie bij samenwonen van de ontvanger?
Bij samenleven als waren zij gehuwd of geregistreerd vervalt de verplichting definitief. De lat ligt hoog: er moet sprake zijn van een affectieve relatie van duurzame aard, samenwoning, een gemeenschappelijke huishouding en wederzijdse verzorging. Alleen veel bij elkaar zijn is niet genoeg.
Kan een verlaging met terugwerkende kracht?
Dat kan, maar rechters zijn terughoudend. Naarmate er langer is doorbetaald en het geld is verbruikt, wordt terugbetaling minder snel toegewezen. Wie een daling van inkomen verwacht, meldt dat daarom zo vroeg mogelijk aan de andere partij.