Publicaties

2018
Aansprakelijkheid school vanwege schoolfoto

Smartengeld voor het missen van een schoolfoto? De rechtbank in Den Haag wees deze vordering van ouders van twee Islamitische kinderen vorige zomer toe, omdat de schoolfotograaf was gepland op de dag van het Offerfeest, waardoor de kinderen vanwege moskeebezoek ontbraken op hun klassenfoto, de foto die ook in hun klaslokaal kwam te hangen.

In het tijdschrift School en Wet schreef ik hierover het artikel ‘Niet op de schoolfoto; tegen welke prijs?’, hier te downloaden:

PDF_Button

En in het tijdschrift Jurisprudentie Aansprakelijkheid schreef ik hierover een noot, hier te downloaden:

PDF_Button

 

Risico-angst. Wie is er bang?

De woorden ‘het Syrische meisje’ en ‘aansprakelijkheid’ boezemen scholen en leerkrachten angst in, angst voor strafrechtelijke vervolging en angst voor civielrechtelijke aansprakelijkheid. Ik schreef, als redactielid van het tijdschrift School & Wet, hierover een column (School & Wet 2018-1).

PDF_Button

 

2017
Basisboek Onderwijsrecht (mede-auteur), 2e herziene druk

Hoofdstuk 7 van het basisboek is een kort en praktisch overzicht van de aansprakelijkheid van scholen jegens leerlingen.

Het Basisboek Onderwijsrecht is een algemene, compacte en praktijkgerichte inleiding op het onderwijsrecht. Met hoofdstukken over: (1) inleiding: onderwijsrecht en de belangrijkste wetten voor het onderwijs, (2) Bestuur, kwaliteit, toezicht en handhaving, (3) Medezeggenschap en de Wet medezeggenschap op scholen (WMS), (4) De rechtspositie van het personeel, (5) De rechtspositie van ouders, (6) Toelating, schorsing, verwijdering en beoordeling van leerlingen, (7) Zorgplicht en aansprakelijkheid en (8) Passend onderwijs en gelijke behandeling op grond van handicap.

PDF_Button

In pari delicto; als de pot de ketel verwijt

In het kader van het themanummer van het tijdschrift Maandblad voor Vermogensrecht over ‘ongewenst gedrag en privaatrecht’ schreef ik samen met Anne Keirse het artikel: ‘in pari delicto; als de pot de ketel verwijt’.

Als gedaagde en eiser op vergelijkbare wijze verwijtbaar hebben gehandeld, is het juridisch de vraag of het verwijt van eiser in hun onderlinge verhouding doel treft. Anders gezegd: kan de gedaagde dader ter afwering van zijn aansprakelijkheid een beroep doen op het eveneens onbetamelijke handelen van de benadeelde eiser? Een juridische versie van het spreekwoord over de pot en de ketel is het adagium ‘In pari delicto potior est condicio defendentis’: bij gelijke onbetamelijkheid is de situatie van de gedaagde sterker (MvV 2017/7-8, p. 207-219).

PDF_Button

Gymongevallen, wanneer is een school aansprakelijk? Tien jaar later.

In 2007 verscheen in het tijdschrift Verkeersrecht mijn artikel over de aansprakelijkheid van scholen voor gymongevallen, naar aanleiding van het arrest SKOL/Van Tol, over Pascal, een brugklasser met een visuele handicap die een zweefkoprol eigenlijk niet durfde te maken, maar dit toch deed nadat zijn docent lichamelijke opvoeding (docent LO) hem daarvoor ‘een colaatje’ als beloning in het vooruitzicht had gesteld. De zweefkoprol mislukte, Pascal kwam verkeerd terecht en in geschil was of de docent LO onzorgvuldig had gehandeld. Een deskundige LO was van mening dat dit zo was. In cassatie bleef het veroordelende arrest van het hof in stand.

Samen met Bastiaan Goedhart, deskundige LO, vond ik het interessant om – tien jaar later – te bezien hoe de aansprakelijkheid van scholen zich in deze periode heeft ontwikkeld, maar tevens hoe (de beoordeling van) deze aansprakelijkheid zich naar onze mening zou moeten ontwikkelen. Uitsluitend het gebruik van Kelderluik-criteria en/of een juridische beoordeling is onvoldoende; ook een vakinhoudelijke beoordeling van de gymles is geboden. Vandaar dat dit artikel is geschreven door zowel een jurist als een deskundige op het terrein van de lichamelijke opvoeding (LO). Beschikbaar via de website van Verkeersrecht (Verkeersrecht 2017/41).

PDF_Button

Obesitas, een zorg voor scholen?

Obesitas is een groeiend probleem, ook bij (jonge) kinderen. Aangezien de basis voor een goede gezondheid wordt gelegd in de kindertijd is er begrijpelijkerwijs ook aandacht voor gezondheid in het onderwijs. Ik schreef, als redactielid van het tijdschrift School & Wet, een column over de vraag of scholen ook een zorg(plicht) hebben op dit terrein (School & Wet 2017-2).

PDF_Button

Val of ongeval? Zorgplicht van scholen tijdens bewegingsonderwijs

Leren door vallen en opstaan. Bij spelen en bewegen is dit letterlijk één van de manieren waarop kinderen leren. Met een val hoeft dus niks mis te zijn, maar een ongeval probeert een docent lichamelijke opvoeding te voorkomen. Helaas lukt dat niet altijd. Ik schreef samen met Bastiaan Goedhart, deskundige LO, een artikel over gymongevallen in het tijdschrift School & Wet (2017-2, p. 5-14)

PDF_Button

Aansprakelijkheid van scholen voor letselschade van leerlingen

Het Handboek Personenschade is sinds jaar en dag hét naslagwerk op het gebied van personenschade. Het handboek is van hoog juridisch niveau, maar kent een praktische insteek. Sinds 2010 schrijf ik hierin een hoofdstuk over de  aansprakelijkheid van scholen voor schade van leerlingen door ongevallen, gymongevallen en pesten/misbruik/geweld. In april 2017 verscheen het bijgewerkte hoofdstuk (Wolters Kluwer 2017, p. 2085-01 – 2085-74), beschikbaar via de website van de uitgever.

PDF_Button

2016
Een ongeval tijdens de gymles: wie draait op voor de schade?

In opdracht van de PO-Raad wordt een serie artikelen geschreven over sport en bewegen in het onderwijs. Eén van deze PO-Raad Specials is een artikel van Marijke Nijboer over de aansprakelijkheid van scholen voor ongevallen tijdens bewegingsonderwijs. Een jurist van de KVLO en Brechtje Paijmans belichten daarin de juridische kant van gymongevallen. Brechtje Paijmans geeft voorts twee tips aan scholen voor de situatie dat een (gym)ongeval op school plaatsvindt.

PDF_Button

Aansprakelijkheid hogeschool voor studievertraging studenten

Noot onder het tussenvonnis Rechtbank Midden-Nederland 2 maart 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:1013 (studenten/Hogeschool Utrecht), waarin de Hogeschool Utrecht aansprakelijk wordt geacht voor studievertraging van studenten Medische Hulpverlening. (Tijdschrift: Jurisprudentie Aansprakelijkheid 2016/83).

PDF_Button

De verzwaarde stelplicht revisited

Artikel over de verzwaarde stelplicht. Op 4 april 2014 belastte de Hoge Raad in het arrest Reaal/Deventer voor het eerst een wegbeheerder met een verzwaarde stelplicht. Het arrest kreeg reeds de nodige aandacht vanwege de materiële aspecten van de kwalitatieve aansprakelijkheid ex art. 6:174 lid 2 BW, maar is ten minste zo interessant vanwege de procesrechtelijke elementen die het bevat. Het arrest vormde de aanleiding om in deze bijdrage de toepassing en de reikwijdte van de verzwaarde stelplicht te onderzoeken en vooral om de mogelijke sancties op het niet voldoen daaraan te bespreken. (Tijdschrift: Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht (NTBR) 2016, afl. 1).

PDF_Button

 

2015
Sport en spel. In de verlenging?

Artikel over sport en spel. Een ongeluk tijdens sport en spel ontstaat gemakkelijk. Het vestigen van aansprakelijkheid van een medespeler is moeilijker. Sinds de bekende arresten Heeck/Nijgh enDekker/Van der Heide is het onomstreden dat deelnemers binnen sport of spel minder snel onrechtmatig handelen jegens elkaar dan wanneer zij zich buiten de context van deze sport of het spel zouden bevinden. In dit artikel wordt – aan de hand van zowel arresten van de Hoge Raad als veel feitenrechtspraak – onderzocht wanneer sprake is van een sport- of spelsituatie en voorts wanneer gedrag binnen sport of spel als onrechtmatig kwalificeert. (Tijdschrift: Letsel & Schade (L&S) 2015, afl. 4)

PDF_Button

De nieuwe ‘Anti-pestwet’ voor het basis- en voortgezet onderwijs

Redactioneel. Per 1 augustus 2015 heeft het basis- en voortgezet onderwijs een nieuwe ‘anti-pestwet’ ten behoeve van de veiligheid van de leerlingen. Deze publiekrechtelijke wet verplicht de scholen om een veiligheidsbeleid te voeren, de veiligheid op school te monitoren en een persoon de taak te geven het beleid om pesten tegen te gaan te coördineren alsook te fungeren als aanspraakpunt. De Onderwijsinspectie is belast met het toezicht op de naleving daarvan. (Tijdschrift: Letsel & Schade (L&S) 2015, afl. 3)

PDF_Button

 

2014
Basisboek Onderwijsrecht (mede-auteur)

Hoofdstuk over de aansprakelijkheid van scholen jegens leerlingen. Het boek behelst een algemene, compacte en praktijkgerichte inleiding op het onderwijsrecht. Naast een beknopt overzicht van de belangrijkste onderwijswetten (WPO en WVO) en de rechtspositie van leerlingen, ouders, docenten, bestuur en medezeggenschapsraad, worden thema’s behandeld zoals de toelating en de verwijdering van leerlingen, de mate van aansprakelijkheid van onderwijsinstellingen en de verplichtingen bij leerlingen met een handicap of ondersteuningsbehoefte. Mede aan de hand van oordelen uit de rechtspraak en klachten- of geschillencommissies wordt duidelijk gemaakt hoe invulling wordt gegeven aan het recht op onderwijs. (Boek: Basisboek Onderwijsrecht, Sdu uitgevers, december 2014)

PDF_Button
Aansprakelijkheid van scholen. De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk

Praktisch boek voor scholen, ouders, leerlingen en verzekeringsmaatschappijen over de mogelijke aansprakelijkheid van scholen ten opzichte van leerlingen, meer specifiek ten aanzien van ongevallen, gymongevallen, pesten/misbruik/geweld en de kwaliteit van het onderwijs, gebaseerd op het proefschrift ‘De zorgplicht van scholen’ uit 2013 (Boek: “Aansprakelijkheid van scholen” (131 p.), Celsus juridische uitgeverij 2014, ISBN: 978-90-8863-136-8, HIER te bestellen)

PDF_Button

Aansprakelijkheid van scholen voor letselschade van leerlingen

Het Handboek Personenschade is sinds jaar en dag hét naslagwerk op het gebied van personenschade. Het handboek is van hoog juridisch niveau, maar kent een praktische insteek. Sinds 2010 schrijf ik hierin een hoofdstuk over de  aansprakelijkheid van scholen voor schade van leerlingen door ongevallen, gymongevallen en pesten/misbruik/geweld. In maart 2014 verscheen het bijgewerkte hoofdstuk (Kluwer 2014, p. 2085-01 – 2085-70)

PDF_Button

Zorgplicht van scholen voor de kwaliteit van het onderwijs

Artikel over de aansprakelijkheid van scholen voor de eventueel falende kwaliteit van het onderwijs. (Tijdschrift Ars Aequi (AA) februari 2014)

PDF_Button

 

2013
De zorgplicht van scholen. De grondslag en reikwijdte van de civielrechtelijke zorgvuldigheidsnorm van scholen jegens leerlingen

Proefschrift over de civielrechtelijke zorgplicht van scholen jegens leerlingen, meer specifiek ten aanzien van ongevallen, gymongevallen, pesten/misbruik/geweld en de kwaliteit van het onderwijs, promotie Universiteit Utrecht op 17 mei 2013, promotor: prof.mr. I. Giesen (Boek: “De zorgplicht van scholen” (482 p), Kluwer 2013, ISBN: 978-90-13-11535-2, HIER te bestellen)

Download hier het bestand

Beweging in het aansprakelijkheidsrecht (mede-auteur)

Artikel door R. Rijnhout, E.F.D. Engelhard, I. Giesen, L.F.H. Enneking, J.M. Emaus, M.-J. van der Heijden, E.R. de Jong, A.L.M. Keirse, L.C.W.M. van Kessel, E.N.F.M. de Kezel, I. Koning, S.A. Kruisinga, S. Kulk en B.M. Paijmans. In deze bijdrage staat de vraag centraal waar binnen het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht de ruimte ligt om tot beweging – en daarmee tot veranderingen – te komen (Tijdschrift: Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht (NTBR) mei 2013)

PDF_Button

2012
Aansprakelijkheid van scholen.

Artikel naar aanleiding van HR 28 oktober 2011, NJ 2012, 199 (Beganovic/ROC van Twente) over de vraag of scholen gehouden zijn een verzekering te sluiten ten behoeve van hun leerlingen (Tijdschrift: School en Wet februari 2012)

Download hier het bestand

Verkenningen binnen het letselschaderecht (mede-auteur)

Hoofdstuk ‘Aansprakelijkheid van scholen voor letselschade van leerlingen’ in het boek ‘Verkenningen binnen het letselschaderecht’ van de Vereniging van Letselschade Advocaten (LSA) gebaseerd op een lezing op het LSA-symposion d.d. 27 januari 2012 over de vraag in hoeverre scholen aansprakelijk zijn voor schade van hun leerlingen door ongevallen, gymongevallen, pesten/misbruik/geweld (Boek: LSA Verkenningen binnen het letselschaderecht, Sdu uitgevers 2012)

Download hier het bestand

2011
Educational malpractice’ als relatief nieuw fenomeen binnen het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht (mede-auteur)

Artikel over de aansprakelijkheid van scholen voor de eventueel falende kwaliteit van het onderwijs, in rechtsvergelijkend perspectief, geschreven samen met mr. dr. C.W. Noorlander (Tijdschrift: Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht (NTBR) 2011, afl. 6)

PDF_Button

2010
Annotatie voor het tijdschrift Jurisprudentie Aansprakelijkheid. In hoeverre is een school aansprakelijk voor een onterechte verwijdering van een leerling?

Noot onder het vonnis Rb. Haarlem 25 november 2009, JA 2010, 38 (X/Stichting Katholiek Onderwijs Volendam), waarin een ten onrechte verwijderde leerling schadevergoeding vordert van zijn VO-school voor onvoldoende adequaat onderwijs in de periode dat hij was verwijderd alsook in de periode dat hij weer was toegelaten en een onderwijsachterstand had (Tijdschrift: Jurisprudentie Aansprakelijkheid 2010, 38)

Download hier het bestand

Aansprakelijkheid van scholen

Het Handboek Personenschade is sinds jaar en dag hét naslagwerk op het gebied van personenschade. Het handboek is van hoog juridisch niveau, maar kent een praktische insteek. Sinds 2010 schrijf ik hierin een hoofdstuk over de  aansprakelijkheid van scholen voor schade van leerlingen door ongevallen, gymongevallen en pesten/misbruik/geweld (Kluwer 2010, p. 2085-01 – 2085-135)

Download hier het bestand

2009
Gymongeval; stoeien met aansprakelijkheid

Artikel naar aanleiding van het vonnis Rb. Zwolle 22 april 2009, JA 2010, 4 (X/Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio Zwolle) over de vraag in hoeverre een school aansprakelijk is voor een gymongeval en of op een dergelijk gymongeval de bewijsrechtelijke ‘omkeringsregel’ kan worden toegepast (Tijdschrift: PIV Bulletin november 2009)

Download hier het bestand

Aansprakelijkheid van scholen: kinderspel?

Artikel over de aansprakelijkheid van scholen voor schade van leerlingen (Tijdschrift: Beursbengel december 2009)

Download hier het bestand

2008
Asbest, scholen en aansprakelijkheid ten opzichte van leerlingen

Artikel naar aanleiding van het vonnis Rb. Utrecht 26 maart 2008, LJN: BC7697 (X/Scholenstichting St. Michaël) over de vraag in hoeverre scholen aansprakelijk kunnen zijn voor schade van leerlingen als gevolg van asbest in het schoolgebouw (Tijdschrift: PIV Bulletin april 2008)

Download hier het bestand

Scholen, zorgplicht en aansprakelijkheid. De praktijk

Praktisch boekje over de aansprakelijkheid van scholen jegens leerlingen (Amsterdam: Delex 2008)

Download hier het bestand

Annotatie voor het tijdschrift Jurisprudentie Aansprakelijkheid. In hoeverre is een werkgever aansprakelijk voor de schade van een werknemer die van een trap is gevallen?

Noot onder het arrest HR 7 december 2007, LJN: BB5625 (Tahmasebi/Shell) over de vraag in hoeverre een werkgever aansprakelijk kan zijn voor huis-, tuin- en keukenongevallen (Tijdschrift: Jurisprudentie Aansprakelijkheid 2008, 33)

Download hier het bestand

Annotatie voor het tijdschrift Jurisprudentie Aansprakelijkheid. In hoeverre is een bezitter van een tijdelijke ijsbaan aansprakelijk voor de val van een schaatser?

Noot onder het vonnis Rb Rotterdam 16 juli 2008, LJN: BD7436 (X/Stichting All Year Round Events) over de risicoaansprakelijkheid voor een gebrekkige roerende zaak (Tijdschrift: Jurisprudentie Aansprakelijkheid 2010, 160)

Download hier het bestand

2007
Gymongevallen: wanneer is een school aansprakelijk?

Artikel naar aanleiding van het arrest HR 19 januari 2007, NJ 2007, 450 (SKOL/Van Tol) over een gymongeval bij het maken van een zweefkoprol, en breder over de vraag wanneer een school aansprakelijk is voor letsel van een leerling door een gymongeval (Tijdschrift: Verkeersrecht 2007, nr. 7/8)

Download hier het bestand

Herbalans

Een visie op de rapporten van de Commissie Asser-Groen-Vranken over de fundamentele herbezinning van het Nederlands burgerlijk procesrecht (Boek: Ars Aequi Libri 2007)

Download hier het bestand

Wetsvoorstel ter verruiming van de aansprakelijkheid van ouders voor kinderen

Artikel naar aanleiding van wetsvoorstel 2005/2006 – 30 519 om de risicoaansprakelijkheid van ouders voor schade door onrechtmatige daden van hun kinderen tot 14 jaar te verhogen naar onrechtmatige daden van hun kinderen tot 18 jaar (Tijdschrift: Aansprakelijkheid, Verzekering & Schade april 2007)

Download hier het bestand

Aansprakelijkheid en scholen, waar liggen de grenzen?

Hoofdstuk in praktisch boekje over de aansprakelijkheid van scholen jegens leerlingen naar aanleiding van een seminar in het voorjaar van 2006 (Boek: Sdu uitgevers 2007)

Download hier het bestand

Annotatie voor het tijdschrift Jurisprudentie Aansprakelijkheid. In hoeverre is een school jegens een leerling aansprakelijk voor het pesten door een medeleerling?

Noot onder het vonnis Rb. ‘s-Hertogenbosch 14 februari 2007, JA 2007, 129 over de vraag in hoeverre een school aansprakelijk is voor schade van een leerling als gevolg van pesten door medeleerlingen (Tijdschrift: Jurisprudentie Aansprakelijkheid 2007, 129)

Download hier het bestand

Van jeudigde vandalen en gevaarlijk overstekende kinderen

Artikel over de vraag in hoeverre ouders aansprakelijk zijn voor de schade die wordt veroorzaakt door hun kinderen (Tijdschrift: Ouranostra 2007, nr. 1)

Download hier het bestand

2005
De vrijwilliger lijdt schade

Hoofdstuk in praktisch boekje over de aansprakelijkheid van en voor vrijwilligers naar aanleiding van een seminar in het voorjaar van 2005 (Boek: Sdu uitgevers 2005)

Download hier het bestand